Polska może zyskać na AI. Prognozowany olbrzymi skok
Skala korzyści będzie zależeć od tempa inwestycji firm, szybkości adaptacji pracowników do zmian na rynku pracy oraz od tego, czy polityki publiczne będą wspierać tę transformację.
Nowy raport Banku Światowego "Navigating the Age of AI: Implications for Poland's Economy" wskazuje, że AI może zacząć generować przyrosty produktywności w Polsce w ciągu trzech lat. Jednak osiągnięcie korzyści w zakresie PKB czy produktywności nie jest przesądzone. Będzie ono wymagało finansowania, które wesprze inwestycje związane z efektywnym wykorzystaniem AI w odpowiedniej skali, stworzenia otoczenia biznesowego sprzyjającego innowacjom oraz narzędzi rynku pracy, które pomogą pracownikom przechodzić do nowych ról i zawodów. Ustalenia raportu opierają się na nowym modelu makroekonomicznym MANAGE-AI, który ocenia wpływ AI na wzrost gospodarczy, miejsca pracy, płace i finanse publiczne w różnych wariantach. Nowy raport BŚ o Polsce jest pierwszym zastosowaniem tego modelu, podkreślono.
Polska może zostać beneficjentem rewolucji AI
"Polska ma potencjał, by stać się beneficjentem AI i wykorzystać ją jako źródło produktywności, lepszych miejsc pracy i wzrostu gospodarczego. Wyzwanie nie polega na samym dostępie do AI. Polega na produktywnym wykorzystaniu tej technologii: na mobilizowaniu inwestycji w infrastrukturę i umiejętności, które stanowią podstawę przyszłego wzrostu, od sieci cyfrowych po energię, wodę i edukację, przy jednoczesnym zapewnieniu, że pracownicy będą mogli się dostosować i rozwijać wraz ze zmianami w gospodarce" – powiedział przedstawiciel Grupy Banku Światowego na Polskę Ary Naïm, cytowany w komunikacie.
Obecnie tylko 8 proc. polskich firm wykorzystuje AI w przynajmniej jednym procesie biznesowym, co wskazuje na duży potencjał jej upowszechnienia. Jednak wzrost produktywności będzie zależał w mniejszym stopniu od samego dostępu do technologii, a bardziej od zdolności firm do jej skutecznego wykorzystywania. Wzmocnienie kompetencji menedżerskich, wraz z jasnym i przewidywalnym otoczeniem regulacyjnym, będzie kluczowe dla przełożenia wdrożeń AI na wyższą produktywność. Sektor usług biznesowych – ważny pracodawca w Polsce – należy do sektorów, które najwcześniej odczują skutki wdrażania AI – z jednej strony rutynowe zadania będą tam w coraz większym stopniu automatyzowane, z drugiej przed firmami z tego sektora otworzy się szansa przesunięcia działalności w kierunku zadań o wyższej wartości dodanej.
Duży skok możliwy bez zmiany struktury polskiej gospodarki
AI może stworzyć znaczną wartość gospodarczą bez zasadniczej zmiany struktury polskiej gospodarki. Jej największy wpływ będzie prawdopodobnie dotyczył sposobu organizacji pracy – wraz z wdrażaniem nowych technologii pracownicy będą coraz częściej przechodzić między zawodami i zadaniami. Programy przekwalifikowania, aktywne polityki rynku pracy oraz wsparcie w okresie przejściowym odegrają ważną rolę w pomaganiu pracownikom w dostosowaniu się do zmian. Zdolność do adaptacji różni się w zależności od poziomu umiejętności, wieku i płci pracowników, dlatego ukierunkowane wsparcie będzie niezbędne dla sprawiedliwej transformacji. Ponieważ przy istniejących obecnie rozwiązaniach, w tym podatkowych, korzyści z AI przypadają głównie właścicielom kapitału, zapewnienie powszechnej poprawy poziomu życia oraz lepszych miejsc pracy będzie zależne od prowadzenia odpowiednich polityk na rynku pracy, a także w zakresie edukacji, ochrony socjalnej i opodatkowania, wskazano również w materiale.
Choć raport Banku Światowego koncentruje się na Polsce, oferuje wnioski również dla innych krajów w Europie i poza nią, które dążą do zwiększenia produktywności, odpowiedzi na zmiany demograficzne oraz zapewnienia szerokiego podziału korzyści wynikających ze wzrostu napędzanego przez AI. Raport powstał w ramach szerokiej współpracy z udziałem rządu RP, środowiska akademickiego, think tanków i partnerów międzynarodowych.